LAN CAN SẮT SAI SỐ vài CM CÓ THỂ KHIẾN TOÀN BỘ TAY VỊN GỖ KHÔNG THỂ LẮP ĐẶT – BÀI HỌC TRONG THI CÔNG TAY VỊN CẦU THANG GỖ
Trong quá trình thi công cầu thang kết hợp giữa lan can sắt và tay vịn gỗ tự nhiên, nhiều người thường nghĩ rằng phần sắt chỉ cần chắc chắn, đẹp mắt là đủ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chỉ một sai lệch nhỏ trong công tác gia công và lắp dựng lan can sắt cũng có thể khiến toàn bộ hạng mục tay vịn gỗ không thể lắp đặt được.
Mới đây, chúng tôi gặp một công trình mà khi tiến hành lắp tay vịn gỗ lên hệ lan can sắt đã phát sinh lỗi kỹ thuật rất nghiêm trọng. Phần cọc sắt đầu tiên và cọc sắt cuối cùng có thể tiếp xúc với tay vịn gỗ, nhưng các cọc ở giữa lại lệch khỏi tim tay vịn lên đến 7cm.
Đây không còn là sai số thông thường trong thi công mà là lỗi nghiêm trọng về kỹ thuật định vị và kiểm soát hình học của hệ lan can.
Vì sao sai lệch 7cm là lỗi không thể chấp nhận?
Nhiều người không làm trong ngành có thể nghĩ rằng lệch vài centimet là chuyện bình thường và có thể xử lý bằng cách “uốn nắn” hoặc “bắt đại cho khớp”.
Thực tế hoàn toàn ngược lại.
Tay vịn gỗ tự nhiên được gia công theo một đường thẳng cố định dựa trên bản vẽ và kích thước thực tế. Sau khi hoàn thiện, sản phẩm đã được bào nhẵn, tạo hình, chà nhám và sơn hoàn chỉnh.
Khi lắp đặt, tất cả các đầu cọc sắt phải nằm trên cùng một trục hình học chính xác để tay vịn có thể liên kết với toàn bộ hệ lan can.
Nếu một cọc lệch ra ngoài vài milimet thì vẫn có thể điều chỉnh trong giới hạn cho phép. Tuy nhiên khi sai lệch 3cm – lên đến 70mm (7cm), việc lắp đặt gần như là bất khả thi.
Trong trường hợp này:
* Khoan bắt được đầu cọc thì không bắt được cọc giữa.
* Bắt được cọc giữa thì lệch toàn bộ phần đầu và cuối.
* Tay vịn gỗ không thể ép cong để chạy theo vị trí cọc sắt.
* Nếu cố tình lắp sẽ làm cong vênh tay vịn.
* Xuất hiện khe hở lớn gây mất thẩm mỹ.
* Tăng nguy cơ nứt gãy gỗ trong quá trình sử dụng.
Nói cách khác, hệ lan can sắt không còn đáp ứng điều kiện cơ bản để lắp tay vịn gỗ.
Nguyên nhân đến từ đâu?
Sau khi kiểm tra hiện trường, nguyên nhân được xác định không nằm ở phần tay vịn gỗ mà xuất phát từ quá trình gia công lan can sắt.
Nhiều đơn vị cơ khí hiện nay có thói quen hàn dựng các cọc lan can theo cảm quan bằng mắt, Thợ đứng ở khoảng cách vài mét rồi căn chỉnh sao cho thấy “tương đối thẳng”. Phương pháp này có thể chấp nhận đối với một số hạng mục đơn giản nhưng hoàn toàn không phù hợp đối với cầu thang kết hợp tay vịn gỗ.
Đáng lẽ trong quá trình gia công, đơn vị thi công phải:
* Căng dây tim chuẩn.
* Hàn thanh liên kết tạm để giữ tất cả cọc nằm trên cùng một đường thẳng.
* Kiểm tra nhiều lần trước khi sơn hoàn thiện.
Tuy nhiên, khi bỏ qua các bước kiểm soát này, mỗi cọc được hàn theo một vị trí khác nhau. Lúc nhìn bằng mắt thường có thể khó nhận ra Nhưng khi đưa tay vịn gỗ dài lên lắp đặt thì toàn bộ sai số sẽ bộc lộ rõ ràng.
Vì sao thanh liên kết định vị lại quan trọng?
Đây là điểm mà rất nhiều đội thi công sắt chưa thực sự quan tâm.
Thanh liên kết tạm hoặc hệ dưỡng định vị có vai trò giữ toàn bộ đầu cọc nằm trên cùng một mặt phẳng và cùng một tim tuyến. Khi chưa có thanh liên kết, mỗi cọc sắt giống như một điểm độc lập Chỉ cần lệch 2mm, 3mm ở từng vị trí thì khi cộng dồn qua nhiều cọc sẽ tạo ra sai số rất lớn. Kết quả cuối cùng là:
* Cọc đầu nằm đúng vị trí.
* Cọc giữa lệch dần.
* Cọc cuối lệch xa khỏi tim thiết kế.
Đây chính là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng lệch vài cm mà chúng tôi gặp phải.
Nếu ngay từ đầu đơn vị cơ khí sử dụng thanh liên kết định vị đúng kỹ thuật thì lỗi này gần như không xảy ra.
Ai phải chịu trách nhiệm xử lý?
Trong trường hợp tay vịn gỗ được gia công đúng theo kích thước thực tế và đúng bản vẽ đã thống nhất, nhưng hệ cọc sắt không nằm trên cùng một trục lắp đặt thì trách nhiệm thuộc về đơn vị thi công lan can sắt. Biện pháp xử lý đúng kỹ thuật bao gồm:
* Cắt bỏ các cọc sắt sai vị trí.
* Định vị lại toàn bộ hệ cọc.
* Hàn cố định theo đúng trục thiết kế.
* Kiểm tra độ thẳng trước khi sơn hoàn thiện.
Không nên áp dụng các giải pháp chắp vá như:
* Kê đệm.
* Bẻ cong tay vịn.
* Khoan lệch tâm.
* Hàn nối bổ sung
Những giải pháp này chỉ che giấu lỗi tạm thời nhưng sẽ làm giảm tuổi thọ công trình và ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ.
Chủ nhà cần lưu ý điều gì khi làm cầu thang lan can sắt tay vịn gỗ?
Đối với chủ đầu tư hoặc chủ nhà, đây là một kinh nghiệm rất quan trọng. Khi nghiệm thu lan can sắt trước khi sản xuất tay vịn gỗ, cần yêu cầu kiểm tra:
✔ Tất cả đầu cọc có nằm trên cùng một đường thẳng hay không.
✔ Có sử dụng dây căng để kiểm tra.
✔ Khoảng cách giữa các cọc có đồng đều hay không.
✔ Độ thẳng của hệ lan can đã được nghiệm thu trước khi sơn chưa.
✔ Đơn vị thi công có cam kết sai số kỹ thuật hay không.
Việc kiểm tra sớm sẽ giúp phát hiện lỗi trước khi tay vịn gỗ được sản xuất, tránh phát sinh chi phí sửa chữa và chậm tiến độ công trình.
***Kết luận
Một hệ tay vịn gỗ đẹp không chỉ phụ thuộc vào chất lượng gỗ hay tay nghề thợ mộc, mà còn phụ thuộc rất lớn vào độ chính xác của phần lan can sắt bên dưới.
Sai số vài cm giữa các cọc không phải là lỗi nhỏ có thể bỏ qua mà là lỗi kỹ thuật nghiêm trọng khiến tay vịn gỗ không thể lắp đặt theo đúng tiêu chuẩn.
Đối với các đơn vị cơ khí, việc sử dụng thanh liên kết định vị, dây tim và thiết bị đo kiểm là yêu cầu bắt buộc chứ không phải lựa chọn.
Đối với chủ nhà, đừng chỉ nhìn lan can bằng mắt thường và đánh giá thấy thẳng là được Hãy yêu cầu kiểm tra bằng phương pháp kỹ thuật chính xác, bởi chỉ khi hệ cọc sắt nằm trên cùng một trục chuẩn thì tay vịn gỗ mới có thể lắp đặt hoàn hảo, đảm bảo cả tính thẩm mỹ lẫn độ bền lâu dài cho công trình.